Is oordelen goed of fout?

Is oordelen goed of fout?

door | Mind

We oordelen bijna allemaal. Die ene uitzondering daargelaten. Maar waarom doen we dat nu eigenlijk, dat oordelen? Wat hebben we eraan? En is het wenselijk om minder te oordelen of maakt dat eigenlijk geen bal uit? Ik ging voor je op onderzoek uit over dit best lastige onderwerp. En ja, dat is een oordeel… 

 

Twee soorten oordelen

In de psychologie wordt globaal onderscheid gemaakt tussen twee soorten oordelen.

1. Goed/fout-oordelen
Hier ken je waarde toe aan mensen en dingen. Je vindt iets, hebt een mening over mensen en dingen. Voorbeelden: Die broek is stom. Wat een aardige vrouw. Mensen die reizen zijn milieu-onvriendelijk. 

2. Boven/onder-oordelen
Hier vergelijk je jezelf met anderen. Soms doe je dat om jezelf naar beneden te halen, waardoor je jezelf slechter voelt dan die ander. En soms doe je dat om jezelf beter te voelen dan die ander. Voorbeelden: Ik ben beter/slechter dan jij. Jij bent sterker/zwakker dan ik. Ik heb mijn zaakjes veel beter voor elkaar dan Ellen. Ik ben veel dommer dan Henk. 

Oordelen is noodzakelijk

Oordelen doen we allemaal. En vaak is oordelen noodzakelijk. Om bijvoorbeeld (belangrijke) beslissingen te kunnen nemen. Je gaat nu eenmaal niet in een woonplaats wonen die je niet leuk vindt (oordeel). Koopt schoenen omdat je de kleur mooi vindt (oordeel). En je sluit een hypotheek af die bij je past (oordeel). Ook beschermen onze oordelen ons tegen het onheils des levens. Denk aan die verkoper van gestolen spullen (feit). Je weet dat als je bij hem iets koopt, dat illegaal is (feit) en dus koop je niets (oordeel). We oordelen zo’n beetje de hele dag door. Dit soort oordelen helpt je verder in het leven.

Oordelen is niet wenselijk

Maar, oordelen over andere mensen helpen je vaak helemaal niet verder in het leven. Oordelen is zo normaal geworden in onze samenleving dat we dat dan ook te pas en te onpas doen. We plakken mensen etiketten op waardoor we ze anders behandelen dan ze verdienen. We roepen dingen als ‘Jij bent veel te onhandig om gasten te ontvangen’ tegen onze collega. Of tegen ons kind ‘Jij bent een verschrikkelijke driftkikker’. Dit zijn oordelen waarmee we andere mensen mogelijk schaden of in ieder geval niet blij maken. Dit soort oordelen helpt helemaal niemand verder in het leven.

Niet meer oordelen?

Oordelen gaat helemaal automatisch. Daarvoor hoef je niets speciaals of bijzonders te doen. Oordelen ontstaan gewoon in je hoofd. Niet meer oordelen gaat je daardoor zeer waarschijnlijk niet lukken. En bovendien moet je wel eerst voor jezelf vaststellen of dat gele t-shirt mooi of juist lelijk is voordat je het koopt…

Word je bewust van je oordeel

En jeej hee, wat oordelen we vaak, veel en hard! Vooral het feit dat we onszelf continu lijken te vergelijken met anderen en onszelf als ‘grote winnaar’ willen zien, zorgt voor keiharde oordelen. Jij bent een slechte moeder, want jij werkt. Ik ben beter dan jij want ik ben minimalistischer. Ik heb een nieuwere auto dan jij en daardoor ben ik als mens meer waard. Jij werkt niet, dus jij bent een onontwikkelde aardappel. Ik noem er maar een paar. En nee, dit zijn niet mijn oordelen, het zijn slechts voorbeelden. We lijken werkelijk overal een wedstrijd van te maken en dat komt het verminderen van oordelen niet ten goede. 

Kijk kritisch naar jezelf

Wat je  kunt doen, is kritisch naar je eigen oordelen kijken. Oftewel je eigen oordelen beoordelen. Is je oordeel positief of negatief? Waarom oordeel je? Is je oordeel een feitelijke waarneming? Als je positief oordeelt over een ander neem je je oordeel waar en laat je het lekker gaan. Oordeel je om jezelf boven een ander verheven te voelen? Omdat je jaloers bent op die ander? Corrigeer je oordeel dan. Wees eerlijk naar jezelf! Wees je bewust en stuur je gedachten en emoties in de vorm van oordelen bij. 

Minder negatief oordelen

Door je bewust te zijn van je eigen oordeel en door je steeds bewuster te worden van de reden waarom je oordeelt, ga je vanzelf minder vaak en minder hard oordelen. Ook oordeel je vaker positief in plaats van negatief.

Is oordelen goed of fout?

Uit bovenstaande kun je afleiden dat oordelen soms goed is en soms fout. Soms gewenst en soms ongewenst. Maar bovenal en om zelf geen oordeel te verbinden aan deze vraag; oordelen is en oordelen zijn. Wordt binnenkort vast een keer vervolgd.

Mindset

Aan de slag met je eigen mindset, gedachten en emoties? In de online cursus Leef positief besteed ik hier extra veel aandacht aan.

Meer leuke blogartikelen

Social media

Sharing is caring!